چهارشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۹
 
تحلیل کارشناسان اداره کل بنادر ودریانوردی استان هرمزگان؛ مزیت های رقابتی بندر شهید رجایی
حمل و نقل دریایی ، شالوده و زیربنای اصلی تجارت و عنصر اصلی زنجیره تامین کالاست. در این زنجیره ، بنادر به عنوان عامل تحریک اقتصاد کشورها و حلقه ارتباطی میان حمل و نقل دریایی و زمینی ، تداوم جریان کالا و خدمات را تضمین نموده و ارزان ترین راه تبادل کالا را در اختیار تجار و صاحبان کالا قرار می دهند

به گزارش روابط عمومی اداره کل بنادر و دریانوردی استان هرمزگان،  بر اساس گزارش منتشر شده درکنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل (آنکتاد) در سال 2010 میلادی، بالغ بر 9 میلیارد تن کالا در جهان مبادله شده است که حدود 90 درصد این مبادلات و حجمی معادل 3/8 میلیارد تن کالا  از طریق حمل و نقل دریایی صورت گرفته است. طی این سال 560 میلیون تی ای یو کانتینر در بنادر جهان تخلیه و بارگیری شده است که این امر حاکی از رشد روزافزون حمل و نقل بین المللی از طریق دریاست.

پس از فروپاشی شوروی و استقلال کشورهای آسیای میانه و همزمان با رونق و رشد اقتصادی کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا  و نیاز روز افزون کشورهای خاور دور و همچنین  اروپای شرقی و مرکزی به مبادله کالا از طریق کریدور ترانزیتی شمال – جنوب برخی از کشورهای  حاشیه خلیج فارس با ایجاد بنادرپیشرفته جدید ، تلاشی را  برای افزایش ظرفیت و کسب سهم بیشتر از بازار حمل و نقل کانتینری ،آغاز نموده و برای کسب درآمد از طریق ترانزیت و ایجاد ارزش افزوده ، رقمی بالغ بر 46 میلیارد دولار برای  توسعه بنادر خود و  تبدیل شدن به هاب منطقه  اختصاص داده اند.

بنادر کانونی یا هاب ، آن دسته از بنادر هستند که با بهره مندی از ظرفیت ها و امکاناتی وسیع ، مرکز تبادل کالای یک منطقه با سراسر دنیا بوده  و کالاهای وارد شده به آن منطقه  را به بنادر دیگر توزیع می کنند  .

در این میان جمهوری اسلامی ایران بدلیل واقع شدن در کنار سه آبراه مهم و راهبردی جهان نقش بی‌بدیلی را به عنوان پل ارتباطی و پیوند  دهنده دو منبع انرژی در"دریای خزر" و "خلیج فارس" ایفا نموده  و در دهه های اخیر با پشت سر گذاشتن  تحولات عظیم در صنعت ، اقتصاد و تجارت ، تلاش نموده با توسعه بنادر خود و ایجاد ظرفیت های جدید ، نقش بیشتری را در این صنعت ایفا نماید. بطوریکه هم اکنون بیش از 90 درصد مبادلات تجاری این کشور از طریق حمل و نقل دریایی صورت می گیرد.

اما در میان بنادر مهم این کشور ،مجتمع بندری شهید رجایی، از جایگاه ویژه و متمایزی برخوردار است.این مجتمع عظیم بندری ، با برخورداری از موقعیت منحصر به فرد جغرافیایی در نزدیکترین نقطه به تنگه هرمز ودهانه ورودی خلیج فارس ، بدلیل فاصله کوتاه از مسیر اصلی تردد بین قاره ای کشتی ها ، با قرار گرفتن در محل تلاقی کریدور ترانزیتی شمال – جنوب ، مهمترین دروازه واردات و صادرات جمهوری اسلامی ایران محسوب شده و به تنهایی عهده دار بیش از 60درصد حجم این مبادلات در مقوله ترانزیت ، واردات و صادرات و ترانشیپ می باشد.

 

مجتمع بندری شهید رجایی  که در نقطه مرکزی نوار ساحلی جنوب کشور و در استان هرمزگان با بیش از 2 هزار و 200 کیلومتر مرز دریایی ، واقع شده ، بواسطه قرار داشتن در جوار صنایع بزرگ این استان و برخی از مهمترین استانهای صنعتی کشور و همچنین برخورداری از زیرساختها و شقوق مختلف حمل و نقل و اتصال به شبکه بین المللی راه آهن و جاده تاریخی ابریشم ،  بیشترین نقش را در صنعت حمل و نقل کشور ایفا نموده و با بیش از 80 بندر معروف جهان از طریق 34 خط برترکشتیرانی و کانتینری دنیا ، تبادل کالا و مراوده بازرگانی دارد.

این مجتمع ،با 2400 هکتار وسعت ، از ظرفیت پذیرش 70 میلیون تن کالا در سال برخورداراست و ضمن بهره مندی از 36پست اسکله  ، بطور متوسط سالانه از رشدی بالغ بر  23 درصد برخوردار بوده و با در اختیار داشتن بزرگترین و پیشرفته ترین ترمینالهای کانتینری کشور،با ظرفیت 3/3میلیون TEUکانتینردر سال ، حجم گسترده ای از عملیات جابجایی کالاهای عمومی خصوصا محصولات فولادی ، فله خشک ، فله مایع و فرآورده های نفت خام   در این بندر انجام می شود.

فعالیت 24 ساعته گمرک ، بیمه های خارجی و بانک های ارائه کننده خدمات ارزی در این مجتمع  و همچنین زیر ساخت های ارتباطی و پیشرفته ترین تجهیزات بندری روز دنیا، تنها بخشی از امکاناتی است که در این بندر برای ارائه مطلوب ترین و مفیدترین خدمات به مشتریان خصوصا برای تجار و صاحبان کالا و شرکتهای کشتیرانی فراهم آمده است.

بهره مندی از امکان حمل و نقل چند وجهی خصوصا خط ریلی بطول بیش از 40 کیلومتر متصل به شبکه حمل و نقل ریلی کشوراز مزایای منحصر به فرد دیگری است که موجب شده ارتباط این بندر با کشورهای CIS ، ترکیه و اروپا برقرار شود . بطوریکه  در سال 1390 برای اولین  بارامکان تردد قطارهای ترانزیتی در مسیر 4500 کیلومتری  این بندر به آلماآتی قزاقستان در مدتی کمتر از یک هفته فراهم شده است .

عملیات ساخت این مجتمع ، در سال 1354  توسط کنسرسیومی از شرکتهای ایتالیایی درفاصله  32 کیلومتری غرب بندرعباس ،آغاز شد اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی با خروج اتباع بیگانه، این عملیات متوقف گردید تا  سرانجام در زمان ریاست جمهوری شهید رجایی با تلاش ها و پیگیری های مجدانه ایشان ،عملیات اجرایی ساخت این بندر مجددا آغاز و به همت متخصصان ایرانی ، اولین ترمینال این بندردر شهریور سال 1363 افتتاح و تا سال 1365،به تدریج ساختمانها انبارها و محوطه ها و ترمینالهای دیگر آن به بهره برداری برسد .

این بندر در سالهای آغاز فعالیت خود موثرترین و حیاتی ترین نقش را در تامین نیازهای کشور ، در طول دوران دفاع مقدس ایفا نموده و طی دو دهه گذشته در شکست پروژه های تحریمی دشمنان - به عنوان نمادی ازتجارت ایران-  نقش تاریخی وارزنده ای برعهده  داشته است.

در سال 1376 با معرفی این بندر به عنوان منطقه ویژه اقتصادی توسط دولت ، روند روبه رشد فعالیتهای این بندر با فراهم شدن برخی تسهیلات گمرکی ، بازرگانی و مالیاتی شتاب بیشتری یافت  اما تقاضای روزافزون همسایگان سواحل جنوبی خلیج فارس ، شبه  قاره هند و آسیای دور ، برای عبور محموله های تجاری خود از خاک ایران و دستیابی به بازار کشورهای مشترک المنافع ،حوزه قفقاز وشمال اروپا ، موقعیت ممتازی به بندر شهید رجایی بخشیده و این بندر را بسان پلی که قاره های آسیا و اروپا را از طریق کریدور ترانزیتی شمال – جنوب به هم متصل می کند  با نیازها و ضرورتهای جدیدی مواجه ساخت .

بر این اساس، مجتمع بندری شهید رجایی ، برای ایفای نقش  به عنوان دروازه واردات و صادرات و تنظیم کننده نبض اقتصاد کشور ، ضمن جذب  و پرورش نیروی انسانی کارآمد،  با اتخاذ سیاست Land Lord و فراهم ساختن امکان سرمایه گذاری بخش خصوصی ، حرکتی را برای جهانی شدن و گرفتن سهم بیشتر از حمل و نقل دریایی و تجارت بین المللی آغاز کرده و برای ایستادن در رتبه اول بنادر منطقه در افق  چشم انداز 20 ساله کشور ، برنامه هایی را با هدف توسعه و افزایش کارایی و نیز ترغیب بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در این بندر ، به اجرا درآورده است.

نقطه آغاز این حرکت ،طرح توسعه و تکمیل حوضچه های دوم و سوم این مجتمع به منظور احداث اسکله های جدید با آبخوری حدود 17 متر برای پهلودهی به شناورهای با ظرفیت 150 هزارتن بوده است.